آذربایجان ادبیاتینا، مدنیتینه اؤته­ری نظر یئتیرسک چوخ تئز بیر زاماندا بیر نتیجه­یه گله بیله­ریک: مدنیتیمیزده، سیاستیمیزده، تفککوروموزده میللی­لیک حددن آرتیق چوخ­دور. نه چاتیشمیر بیزده؟ آداخلی­بازلیغا گلمیش مشدی عیباد کیمی بوتون علم، صنعت، سیاست نماینده­لریمیز دقتله گوزگوده اؤز تورشوموش، حددن آرتیق میللی صیفت­لرینه باخیر، گلدیک­لری دهشتلی نتیجه­نی کیمسه­یه حتتا اؤزلرینه بئله دئمکدن چیکنیرلر. بشری­لیک ـ بیزده چاتیشمایان جهت بودور... هئچ کیم بونو اعتیراف ائتمک غئیرتینده دئییل. قیساسی، بونو اعتیراف ائتمه­دیکجه بیز هامیمیز مشدی عیباد اولاراق قالاجاغیق.

منجه مدنیتیمیزی، سیاستیمیزی، قیسا دئسه­ک، هر بیریمیزی فولک­آرت قهرمانینا، مشدی عیبادا چئویرن بو عامیلین آنا نووه­سی آلت شعوروموزدا یاتیر. اونون آچیق شکیلده تفککوروموزه غالیب گلمه­یی اوستاد شاعیر شهریارین حیدر بابایا سلام پوئماسی ایله باغلی­دیر. سید جعفر پیشه­وری سیاسیتده میللی قوروجولوق ایش­لرینه باشلادیغی کیمی شهریار دا شعر صنعتینده میللی آذربایجان ادبیاتینی قوراراق اسکی فولکلوروموزو ایدئولوگییا سویه­سینه قالدیرماق ایسته­دی. و سون نتیجه­ده باکی ادبی محیطینه اؤز ایدئولوگییاسینی آشیلادی.

منجه آرتیق بو دؤورون سونو گلمیشدی. بیز صنعتده آرتیق میللییی دئییل بشری­لییی، تبلیغ ائتمه­لییک. 50 ایل اؤنجه اولدوغو کیمی، بو یئنی ایدئولوگییانی آذربایجانا باکی دئییل، یئنه ده تبریز وئره­جک. ایواز طاهانین اوخوجولارا تقدیم ائتدیی«من بئله دوشونورم» اثری، منجه بو عامیلین ایلک قارانقوش­لاریندان­دیر. شرطی اولاراق همین اثره «حیدربابایا ساغ اول [خداحافظ]» آدینی وئره­ردیم. من ایواز طاهانی اون ایل اؤنجه تانیمیشام. «جاهان» آدلی بیر درگی بوراخاراق دونیا ادبیاتینین ان آپاریجی فلسفی نظریه­لرینی ترجومه ائده­رک آذربایجان اوخوجوسونا تبلیغ ائدیردی. دقت ائدین، درگی­نین آدی «وطن» دئییل، محض «جاهان» ایدی. ایواز طاها بونونلا ایدئولوگییامیزدا کؤکلو دییشیک­لیک آپارماق، میللی­لییی بشری­لیک­له زنگینلشدیرمک ایسته­ییردی.

ایواز طاهانین اثری، منجه باخ بونلارا کؤکله­نیب. موللیف جاهانی، بشری­لییی آذربایجان ادبیاتی­نین ایدئولوگییاسینا گتیرمک ایسته­ییر. ایسته­ییر کی، مشدی عیباد گوزگویه باخیب اوردا اوزونو تانیسین و گؤرسون کی، آرتیق نووروز بایرام­لاری­نین کوساسی کیمی کئچل­دیر. کوسانی ایسه همیشه پایینی وئریب یولا سالماق لازیمدیر. ایواز بَی بو ایشده سنه اوغورلار!